Werum d Banane chrumm isch: D Wüsseschaft git d Antwort

Jede hät de Spruch scho mal ghört, meistens als Chinderversli oder wänn öpper en Witz hät welle mache: Werum isch d Banane chrumm? Aber hinder däre simple Frage steckt e faszinierendi biologischi Erklärig, wo wiit über en eifache Witz usegaat. Es isch nämli nöd öppe so, dass Affe d Banane büüged oder dass si nöd i d Verpackig würded passe, wänn si graad wäred. D Natur hät sich debii öppis ganz Schlaues überleit. Wänn mir im Supermarkt stönd und die gääle Frücht aalueged, dänked mir sälte dra, weli chraftvolli botanischi Prozäss nötig sind, um die typischi Form z erzüüge. D Antwort liit i de Art und Wiis, wie d Pflanze uf d Schwerkraft und s Sunneliecht reagiert. I däm Artikel tauched mir tüüf i d Wüsseschaft ii und erchläred, was es mit em sogenannte «negative Gravitropismus» uf sich hät und warum d Banane ohni die Kurve i de Natur villicht gar nöd überläbe würd.

Das Geheimnis heisst Gravitropismus

Um z verstah, werum d Banane die typischi Chrümmig bechunt, mues mer zerscht wüsse, wie Pflanzen im Allgemeine wachsed. Pflanzen orientiered sich a de Schwerkraft und am Liecht. Das Phänomen nännt d Wüsseschaft «Tropismus». D Wurzle wachsed normalerweise in Bode abe – das nännt mer positive Gravitropismus, will si der Schwerkraft folged. De Stamm und d Blätter wachsed aber gäge d Schwerkraft und zum Liecht hii.

Bi de Banane isch das e chli komplizierter. Am Aafang, wänn d Bananestude aafangt Frücht z bilde, wachsed die chliine Banane – wo botanisch gseh Beere sind – tatsächlich zerscht mal nach une, also Richtig Bode. Si hänged amene grosse Blüetestand schwer a de Muetterpflanze. Aber dänn passiert öppis Spannends: D Hormon i de Pflanze gäbed s Signal, dass d Frücht Liecht bruuched und witeri Energiestoff müend sammle.

Der Kampf gege d Schwerkraft

Sobald d Banane e gwüssi Grössi erreicht händ, fangt e physiologischi Veränderig aa. D Pflanze realisiert, dass si im dichte tropische Urwald under de grosse Blätter vo de Muetterpflanze z wenig Liecht bechunt. Um optimal z riife und für tierischi Verbreiter sichtbar z sii, mues si sich zum Liecht hiistrecke.

Das füehrt zumene Phänomen, wo Botaniker als «negative Gravitropismus» bezeichned. D Banane fangt aa, gäge d Schwerkraft z wachse. Si dräiht sich also vo une nach obe, Richtig Sunne. Da si aber amene feste Stiel aagwachse isch, cha si sich nöd eifach komplett umdräihe. Stattdesse wachst si i däre «Ufwärts-bwegig» witer. Will die eint Siite vo de Frucht (die underi Siite) schneller wachst und sich dehnt als die oberi Siite, entstaht die typischi Kurve. Es isch also eigentlich en Wachstumsschub uf einere Siite, wo d Frucht nach obe biegt.

D Rolle vo de Pflanzenhormon

Ganz tüüf im Innere vo de Banane stüüred Pflanzenhormon, di sogenannte Auxine, däm Prozess. Auxine sind defür zuständig, s Zällwachstum z reguliere. Interessanterwiis reagiered die Hormon uf d Schwerkraft. Wänn e Pflanze flach liit, sammle sich d Auxine uf de undere Siite vom Stängel. Das bewirkt, dass d Zälle det schneller wachsed und sich strecked, was de Stängel nach obe biegt.

Bi de Banane passiert genau das:

  • Phase 1: D chliine Frücht wachsed de Schwerkraft na nach une.
  • Phase 2: De Hormonhuushalt änderet sich, d Pflanze suecht s Liecht.
  • Phase 3: D Auxine sammle sich a de undere Siite vo de Frucht a.
  • Phase 4: D underi Siite wachst schneller als die, wo de Sunne zuegwandt isch, und d Banane chrümmp sich nach obe.

Evolutionäri Gründ: Werum macht d Natur das?

D Chrümmig isch nöd eifach nur en Zuefall, sondern hät i de Evolution vo de Banane en klare Vorteil bracht. Banane wachsed ursprünglich i tropische Rägewälder, wo de Kampf ums Sunneliecht hrt isch. D Stude sälber bestehd nöd us Holz, sondern isch en schiinstamm us Blattscheide, wo sehr vill Wasser speicheret. Wänn d Frücht eifach graad nach une wachse würded, gäbs mehreri Problem:

  1. Platzmangel: D Banane wachsed i sogenannte «Händ». Wänn alli graad aabehange würded, würded si sich gägesiti de Platz wegnäh und verdrücke. D Chrümmig nach usse und obe git jedere einzelne Banane (oder jedem «Finger») gnueg Platz zum Dick und Riif wärde.
  2. Stabilität: Wänn de ganzi Büschel – wo bis zu 50 Kilogramm schwer chan wärde – eifach schlaff aabehange würd, chönnt de Schwerpunkt d Pflanze destabilisiere. Dur s Ufwärtswachse blibt de Büschel kompakter am Stamm.
  3. Sichtbarkeit: Im dichte Dschungel müend d Frücht gseh wärde vo Tier, wo d Same verteiled (bi Wildbanane hät s nämli no groossi, herti Same dinne). Wänn d Banane nach obe zeiged, sind si besser sichtbar für Fledermüüs und Vögel.

Mythen und Legände über di chrumm Banane

Es git chuum e Frucht, wo so villi Gschichte um sich hät wie d Banane. Au wänn d Wüsseschaft die sachlich Antwort hät, halted sich hartnäckigi Grücht.

Ein wiit verbreitete Mythos isch, dass d Banane chrumm isch, demit si besser i d Schale passt. Das isch natürlich Unsinn, will d Schale ja Teil vo de Frucht isch und mitwachst. En andere Witz bhauptet, dass d Affe im Urwald d Banane so lang büüged, bis si chrumm sind. Au das ghört is Riich vo de Fable.

Was aber tatsächlich en Funke Wahret hät, isch d Diskussion um d «EU-Banane-Norm». Jahrelang hät s s Grücht gäh, dass d Europäischi Union (EU) vorschriibt, wie chrumm e Banane dörf sii. Tatsächlich git es en Verordnung (Nr. 2257/94), wo Qualitätsstandards festleit. Det staht aber nöd, dass d Banane graad sii mues, sondern dass si «frei von Missbildungen oder abnormaler Krümmung» sii söll. Das isch gmacht worde für de Handel, demit mer d Chiste besser packe chan. E «Klasse Extra» Banane mues also perfäkt sii, aber gwüssi Chrümmige sind absolut erwünscht und normal.

Sind eigentlich alli Banane chrumm?

Das isch e berechtigti Frage. Was mir im Lade chaufed, isch meistens d Sorte «Cavendish». Die zeigt das starche Verhalte vom negative Gravitropismus. Aber es git Wältwiit über 1000 Bananesorte.

Es git Sorte, wo chliiner und dicker sind (wie d Apfelbanane) und weniger chrumm wirked. Dänn gits d Kochbanane (Plantains), wo hüüfig viel grösser und weniger starch boge sind, will si en andere Wachstumswinkel händ. Es git sogar Wildbanane, wo fast graad sind. D Chrümmig hangt also starch devo ab, wie d Blüete am Stamm aagordnet sind und wie starch de Drang zum Liecht isch.

Bi üsere typische Dessertbanane isch d Chrümmig aber s Markezeiche. Ironischerwiis gits im Handel mängisch Problem mit «zu grade» Banane, will d Konsumänte s Gfühl händ, die seged nöd echt oder nöd riif.

Hüüfig gstellti Frage (FAQ) zur Banane

Isch e graadi Banane weniger gsund als e chrummi?

Nei, überhaupt nöd. D Form hät absolut kein Iifluss uf de Vitamin- oder Mineralstoffghalt. Egal öb chrumm oder chli graader, d Banane lieferet Kalium, Magnesium und Vitamin B6. Wänn e Banane graad isch, hät si villicht eifach en andere Liechtwinkel gha bim Wachse, aber dr Inhalt blibt gliich.

Stimmt es, dass Banane radioaktiv sind?

Technisch gseh ja, aber ufeme sehr, sehr tüüfe Niveau. Banane enthalted viel Kalium, und en winzige Teil devo isch s Isotop Kalium-40, wo natürlich radioaktiv isch. Aber keis Problem: Mer müest millione vo Banane ässe, um i d Nöchi vonere gföhrliche Dosis z cho. Es isch komplett ubedänklich.

Vo welere Siite söll mer e Banane schäle?

Die meiste Mänsche mached d Banane am Stiel uf. Das chan aber mängisch schwierig sii und d Frucht vermatsche. Besser isch es, d Banane vo de «Spitze» her uftzmache (det wo de schwarzi Punkt isch), so wie es d Affe mached. Eifach de chliini Spitz zämädrücke und abziehe – das gaht meistens viel liichter und fädlet weniger.

Werum wärded Banane im Chüelschrank bruun?

Banane sind tropischi Frücht und verträged Kälti nöd guet. Im Chüelschrank gönd d Zällwänd vo de Schale kaputt, und Enzyme wärded freigsetzt, wo d Schale schwarz färbed. Interessanterwiis blibt s Fruchtfleisch innen oft no guet, aber d Schale gseht unappetitlich us. Drum ghöred Banane in en Fruchtchorb bi Zimmertemperatur.

So lagerisch d Banane dihei am beste

Nachdäm mir jetzt wüssed, werum d Banane so usgseht, wie si usgseht, isch es no wichtig z wüsse, wie mer si am beschte ufbewahrt, demit si lang fein blibt. Will d Banane so starch uf Umwältiiflüss reagiert – wie mir bim Wachse gseh händ – reagiert si au bim Lagere starch uf iri Umgebig.

Banane strömed s Riifigas Ethylen us. Das isch en Stoff, wo de Riifiprozess beschleunigt. Wänn du d Banane näbed Äpfel oder Tomate leisch, wärded die andere Frücht viel schneller schlächt, will d Banane si «aasteckt». Umgekehrt wird au d Banane schneller bruun, wänn si näbedeme Öpfel liit.

Wer sini Banane gern no chli grüen hät, sött de Strunk (de Stiel obe) mit chli Plastikfolie iiwickle. Das bremst d Usträttig vom Ethylen-Gas und d Banane blibt länger gäl und knackig. Und wänn si doch mal braun worde sind: Das isch de perfekte Moment für es Bananebrot (Banana Bread) oder um si i Gfrürer z tue für en feine Smoothie oder «Nicecream». So isch d Wüsseschaft vo de chrumme Banane nöd nur interessant für de Chopf, sondern am Ändi au no guet für de Buuch.