Clearingnummer: Wo mer sie findet und was sie gnau macht

Wär scho mal e manuelli Überwiisig am Postschalter gmacht hät oder es Formular für en Duuruftrag hät müese usfülle, isch sicher scho über de Begriff «Clearingnummer» gstolperet. Es isch eis vo däne Wörter im Finanzwese, wo mir zwar ständig bruuched, aber sälte würklich hinterfraget. Im hektische Alltag verlaht mer sich hützutags meistens uf d Automatisierig vom E-Banking oder scannt eifach de QR-Code ii. Aber spötistens dänn, wänn s System e Fehlermeldig usspuckt oder wänn mer Geld vunere Bank zu de andere wott transferiere und nach spezifische Bankdate gfragt wird, fangt s Sueche aa. Dabi isch s Verständnis vo de Clearingnummer gar nöd so kompliziert, wänn mer mal verstande hät, wie s Schwiizer Zahligssystem im Hindergrund eigentlich funkzioniert und wie eusi Kontonummere ufbaut sind.

Was isch d Clearingnummer genau?

Ganz eifach gseit isch d Clearingnummer (oft au Bankclearing-Nummere oder BC-Nummere gnennt) de Uuswiis vo dinere Bank. Jedes Finanzinstitut i de Schwiiz und im Fürstetum Liechtestei hät e eindeutigi Identifikationsnummere. Die Nummere dient dezue, dass s Geld bi ere Überwiisig nöd nur uf em richtige Konto landet, sondern vor allem zerscht mal bi de richtige Bank achunt.

I de Schwiiz bestaht d Clearingnummer in de Regel us drei bis füüf Ziffere. Früener, wo mer no viel meh mit de rote und orangen Iizahligsschiin gschaffet hät, isch die Nummere omnipräsent gsi. Hüt isch sie chli «versteckt», aber sie isch immer no s Herzstück vo jeder Transaktion. Ohni die Nummere wüsst s zentrale Verrechnigssystem (s SIC – Swiss Interbank Clearing) nöd, wohi d Franke sölled flüsse. Vergliichbar isch das am eheschte mitere Postleitzahl: Während d Kontonummere d Strass und Huusnummere isch, definiert d Clearingnummer d Ortschaft – also d Bank sälber.

De Zämehang zwüsched IBAN und Clearingnummer

Vill Lüüt sueched vergebens nach ere separate Nummere uf ihrem Uuszug, debi starrt sie d Clearingnummer meistens direkt aa – sie isch nämlich en feste Bestandteil vo de IBAN (International Bank Account Number). Siit de Iifüehrig vo de IBAN i de Schwiiz isch s Läbe dütlich eifacher worde, will mer nüme separati Nummere für Bank und Konto mues aagäh.

D Schwiizer IBAN isch immer gliich ufbaut und d Clearingnummer versteckt sich det a ere ganz bestimmte Stell. E Schwiizer IBAN hät immer 21 Stelle und fangt mit «CH» aa. De Ufbau gseht so us:

  • Ländercode: CH (für Schwiiz)
  • Prüefziffere: 2 Stelle (die dienet zur Sicherheit, ob d IBAN korrekt isch)
  • Bankclearing-Nummere: 5 Stelle (das isch genau die Nummere, wo mer sueched)
  • Kontonummere: Die restliche 12 Stelle (oft mit Nuller ufgfüllt)

Es Biispiel zur Veraschaulichung: Wänn dini IBAN CH12 0070 0123 4567 8901 2 lutet, dänn isch 00700 (bzw. 700) d Clearingnummer vo de Zürcher Kantonalbank. Wänn d Bank e dreistelligi Clearingnummer hät, wird die i de IBAN eifach mit füehrende Nuller uf füüf Stelle ufgfüllt. Das Wüsse hilft extrem, wänn mer mal schnell d Bankidentifikation bruucht, aber nur d IBAN zur Hand hät.

Wo findet mer d Clearingnummer im Alltag?

Wänn mer d Nummere nöd us de IBAN wott usebastele oder wänn mer explizit d Nummere separat iigäh mues, gits verschiedeni Orte, wo merfündig wird. Hie sind die gängigste Fundort:

Uf de Bankcharte (Maestro / Debit Mastercard / Visa Debit)

Bi de meiste Banke staht d Clearingnummer direkt uf de Charte. Oft isch si chli chliner druckt als d Kartennummere. Bi de PostFinance Charte zum Biispiel isch si oft guet sichtbar. Bi andere Banke mues mer mängisch uf d Ruggsiite luege. Suech nach ere 3- bis 5-stellige Zahl, wo nöd wie es Datum usgseht.

Im E-Banking und i de Mobile App

Das isch hützutags de sichersti Wäg. Wänn du dich i dis E-Banking iiloggsch, findsch du meistens unter «Konto-Details» oder «Informationen» alli wichtige Date zu dim Konto. Det wird d Clearingnummer (BC) meistens separat ufglistet, näbed de IBAN und de BIC/SWIFT-Adrässe. I de App isch das oft unter em Menüpunkt «Profil» oder bim aatippe vom Kontostand z finde.

Uf em Kontoauzug

Egal ob du dini Kontouszüg no per Post bechunsch oder als PDF abladsch: Obe rechts oder links im Chopfziileberich sind d Stammdate vom Konto ufgführt. Dört mues d Clearingnummer gsetzlich fast immer stah, damit d Identifikation vom Konto gewährleistet isch.

Unterschiid zur Bankleitzahl (BLZ) und BIC

Es git immer wieder Verwirrig, will i düütschsprachige Länder und im internationale Verchér verschiedeni Begriff umeschwirred. Es lohnt sich, die churz z’entwirre, damit mer nöd s Falsche iiträit.

Clearingnummer vs. Bankleitzahl (BLZ):
In Düütschland und Österriich redt mer vo de Bankleitzahl (BLZ). Im Prinzip isch das genau s Gliiche wie eusi Clearingnummer, eifach für euses Nachbarland. Aber Vorsicht: Wänn es Formular nach ere «Bankleitzahl» fragt und es sich um e Schwiizer Bank handlet, träitsch du eifach d Schwiizer Clearingnummer ii. Di System verstönd das meistens synonym.

Clearingnummer vs. BIC/SWIFT:
Da wird’s technisch chli anderscht. D Clearingnummer isch es rein nationales Identifikationsmerkmal. Si funkzioniert nur innerhalb vo de Schwiiz und Liechtestei (im SIC-System). De BIC (Bank Identifier Code), oft au SWIFT-Code gnennt, isch s internationale Pendent. Wänn du Geld id USA oder nach Asie überwiisisch, nützt d Clearingnummer nüt – dänn bruuchsch de BIC. De BIC bestaht us Buechstabe und Zahle und identifiziert d Bank wältwiit. Für Inlandszahlige i de Schwiiz isch de BIC hützutags aber meistens nüme nötig, will d IBAN (mit de integrierte Clearingnummer) vollkomme ausreicht.

S Schwiizer Interbank Clearing (SIC)

Um d Wichtigkeit vo dere Nummere z verstah, mues mer churz luege, werum mir sie überhaupt händ. Im Hindergrund vo allne Zahlige i de Schwiiz lauft s «Swiss Interbank Clearing» System (SIC). Betriebe wird das vo de SIX Interbank Clearing AG im Uftrag vo de Schwiizerische Nationalbank.

Jedi Bank, wo am Zahligsverchér teilnimmt, isch a das System aagschlosse. Wänn du am Morge en Kafi zahlsch oder de Lohn bechunsch, flüsst das Geld nöd physisch vo A nach B. Es sind Buechige im SIC-System. D Clearingnummer isch debi d «Adrässe» im Netzwerk. Ohni die Nummere chönnt s System d Liquidität nöd de richtige Bank zueordne. Es git sogar e offizielli Bankestammdatei, wo öffentlich iisehbar isch, wo alli gültige Clearingnummere vo de Schwiiz ufglistet sind. Das isch quasi s Telefonbuech für Banke.

Hüfig gstellti Frage (FAQ)

Im Umgang mit Bankdate tauched immer wieder die gliiche Frage uf. Da hämmer di wichtigste Antworte zämegfasst:

Chan sich mini Clearingnummer ändere?

Ja, das isch möglich, aber sähr sälte. Das passiert meistens dänn, wänn dini Bank vo ere andere Bank übernah wird oder wänn zwei Banke fusioniered (wie zum Biispiel bi de Fusion vo de Credit Suisse und de UBS). I so Fäll bechunsch du aber immer gnueg früh Bscheid und meistens e neui IBAN, wo di neu Clearingnummer dänn dinne isch. Alti Nummere blibed oft no für e Übergangsziit aktiv.

Gits e Liste vo allne Clearingnummere?

Ja, d SIX Interbank Clearing stellt es offiziells Verzeichnis zur Verfüegig, de sogenannti «Bankenstamm». Im Internet gits vili Websiite, wo mer e Clearingnummer iigäh chan und dänn de Name und d Adrässe vo de Bank aazeigt bechunt. Das isch nützlich, wänn mer bi ere Zahlig unsicher isch, ob mer di richtig Bank gwählt hät.

Was passiert, wänn ich d falsch Clearingnummer aagib?

Wänn du d Nummere manuell iigitsch und sie isch komplett falsch (also existiert nöd), wird s E-Banking System reklamiere und d Zahlig gar nöd erst zualaa. Wänn du aber versehentlich d Nummere vonere existierende, aber falsche Bank iigitsch, chönnt d Zahlig theoretisch fehlgleitet werde. Dank de IBAN-Prüefziffere isch das aber hützutags fast unmöglich, will d Kombination aus Clearingnummer und Kontonummere mathematisch nümme ufgaht, wänn eis devo falsch isch.

Bruuch ich d Clearingnummer für QR-Rechnige?

Bi de moderne QR-Rechnig muesch du als Zahler d Nummere nüme manuell abtippe. All die Informatione, inklusive Clearingnummer, sind im QR-Code verschlüsslet. Wänn du de Code mit dim Handy oder eme Lesegrät scannsch, liest d Bank-App automatisch die richtig Clearingnummer us de Date use.

Sicherheitstipps bim Umgang mit Bankdate

Auch wänn d Clearingnummer an sich kei gheimi Information isch (jede chan usefinde, weli Nummere d UBS oder d ZKB hät), sött mer bim Umgang mit de gsamte Bankverbindig immer vorsichtig si. D Clearingnummer allei nützt eme Betrüger zwar nüt, aber i Kombination mit dinere Kontonummere und persönliche Date chönnted Kriminelli versueche, Lastschrifte z fälsche oder Identitätsdiebstahl z begah.

Kontrollier drum immer, wem du dini ganzi IBAN (und somit au d Clearingnummer) wiitergitsch. Bi seriöse Online-Shops oder Arbetgeber isch das kei Problem. Wänn du aber per E-Mail oder Telefon «zur Überprüefig» nach dine Bankdate gfragt wirsch, söttsch sofort skeptisch werde. Banke fraget nie per Mail nach söttige Details. Wänn du manuell Zahlige iigitsch, lohnt es sich, nach de Iigab vo de Clearingnummer oder IBAN churz z warte, bis s System de Name vo de Bank aazeigt. So chasch du sicher gah, dass d Nummere, wo du iitippt häsch, au würklich zu dem Institut ghört, wo du s Geld häre schicke wotsch. E chliini Kontrolle chan da viel Ärger erspare.