Eifachs Federkohlgratin: S Rezept für d’ganzi Familie

Wenns duss chalt und gruusig isch und d Tage chürzer werded, denn git es nüt Bessers als es wärmends Gricht, wo de Buch füllt und d Seele chli streichlet. Grad im Winter suecht mer oft nach Idee, wie mer s saisonale Gmües fein chan verarbeite, ohni dass d Chind d Nase rümpfed. Federkohl, oder wie er neudeutsch oft «Kale» gnennt wird, isch s absolute Superfood vom Winter. Aber sind mer ehrlich: Roh oder nur liecht dämpft isch er nöd jedermanns Sach. Genau da chunnt oises Gratin ins Spiel. Es isch s perfekte Familierezept, will es eifach zuebereitet isch, herrlich nach chliinem Luxus schmöckt dank em überbackne Chäs und sälbscht di gröschte Gmüesmuffel überzüügt. Es isch es Gricht, wo mer guet chan vorbereite und wo denn im Ofe vor sich ane bruzzlet, während ihr eui Ziit mit de Familie chönd gnüss. I dem Artikel zeiged mir eu, wie ihr das wunderbare Wintergmües in en absoluten Genuss verwandled.

Warum Federkohl s perfekte Wintergmües isch

Bevor mer zum Choche chömed, lohnt es sich, e chli genauer ane z luege, was de Federkohl eigentlich alles chan. Früener isch er vor allem als Fuerte für d Tier bruucht worde oder isch in Eintöpf verschwunde, bis er total verkocht gsi isch. Hüt wüssed mer, dass de Chruuskohl e richtigi Vitaminbombe isch. Er isch vollpackt mit Vitamin C, was grad i de Grippeziit im Winter Gold wert isch. Tatsächlich hät er sogar meh Vitamin C als gwüssi Zitrusfrüchte. Dezue chömed vill Vitamin K und Kalzium, was guet für d Chnoche isch.

S Schöne am Federkohl isch au sini Robustheit. Er wachst bi eus i de Schwiiz bis tüüf in Winter ine und wird sogar no besser, wänn er eimal Frost abbecho hät. De Frost wandlet nämlich en Teil vo de Stärchi im Kohl in Zucker um, was en liecht süesslicher und weniger bitter macht. Das isch au de Grund, warum de Federkohl ab em November oder Dezember meistens am beschte schmöckt. Für euses Gratin nutzed mir die Eigeschafte: De chräftigi Gschmack vom Kohl harmoniert perfekt mit ere sämige Sauce und würzigem Chäs.

Was du für s Gratin alles bruuchsch

Damit s Gratin «unglaublich guet» wird, bruuchts nöd vill, aber defür gueti Zuetate. S Ziel isch es, d Balance zwüsched em herbe Kohl und em fette Chäs z finde. Für en Forme, wo für e 4-chöpfigi Familie langet, söttisch folgendes parat ha:

  • Frische Federkohl: Öppe 800g bis 1kg. Nimm lieber chli meh, will er zämeghait, wänn mer en blanchiert.
  • Herdöpfel: Öppe 600g festchochendi Herdöpfel. Die gänd em Gratin Struktur und mached satt.
  • Zwieble und Chnobli: 1 grossi Zwieble und 1-2 Zeche Chnobli für de Gschmack.
  • Guss: 2.5dl Vollrahm und 1.5dl Milch. Wer es liechter mag, nimmt chli weniger Rahm und defür meh Milch, aber de Rahm isch de Gschmacksträger.
  • Chäs: 150g bis 200g würzige Riibchäs. En rezente Gruyère oder en Appenzeller passet hervorragend, will sie gäge de chräftige Kohl aachömed.
  • Gwürz: Salz, Pfeffer und ganz wichtig: Muskatnuss. Muskat und Chohl sind besti Fründe.
  • Fett zum Aabrate: E chli Butter oder Bratbutter.

Falls du no e fleischigi Komponente wöttsch dezue ha, passet Speckwürfeli perfekt, aber s Rezept funktioniert au wunderbar vegetarisch.

D Vorbereitig: Rüschte und Blanchiere

De wichtigschte Schritt bim Federkohl isch s korrekte Rüschte. Im Gegesatz zum Spinat hät de Federkohl en dicke, hölzige Strunk i de Mitti vo jedem Blatt. Dä muess unbedingt weg, suscht häsch bim Esse nachher herti Stück im Muul, wo kei Freud mached.

Nimms Blatt bim Stiel und riss s grüene «Chruuse» eifach mit de Hand ab. Das gaht meistens schneller als mit em Messer. Wänn du alles abgrupft häsch, wäschisch de Kohl gründlich. Danach muesch en blanchiere. Das heisst: Du wirfsch de Kohl für öppe 2-3 Minute in chochends Salzwasser. Das hät zwei Vorteil: Erschtents bhaltet er sini schöni grüeni Farb, und zweitens verlüürt er die gröschti Bitterkeit und wird liechter verdaulich. Nach em Blanchiere sofort chalt abschrecke und guet usdrucke – das isch wichtig, demit s Gratin nöd verwässeret.

Schritt für Schritt zum perfekte Gratin

Jetz wo alles parat isch, gaht’s an s Zämebaue. Das isch de Moment, wo d Vorfreud stigt, will d Chuchi fangt aa guet schmöcke.

  1. Ofe vorheize: Stell din Ofe uf 200 Grad Ober-/Unterhitz ii (oder 180 Grad Umluft).
  2. Herdöpfel vorbereite: Schäl d Herdöpfel und schniid sie in ganz fiini Schiibe. Je dünner, desto schneller sind sie durre. Wänn du e Mandoline häsch, isch das de perfekti Iisatz defür.
  3. Aabrate: Nimm e Pfanne, lah de Butter schmelze und dünst d Zwieble (fii ghacket) und de Chnobli glasig aa. Wänn du Speck nimmsch, bratsch en jetzt mit aa. Gib denn de blanchierti und chli gschnittnigi Federkohl dezue und dünst alles no churz mit. Würze mit Salz, Pfeffer und ere ordentliche Portion Muskatnuss.
  4. Schichte: Fett dini Gratinform ii. Jetzt gits zwei Möglichkeite: Entweder du mischisch d Herdöpfelschiibe und de Kohl eifach durenand (das isch di rustikal Variante «für di Eilige»), oder du schichtisch zerscht e Lag Herdöpfel, dänn de Kohl, und dänn wieder Herdöpfel (gseht schöner us).
  5. De Guss: Misch de Rahm, d Milch, e chli Salz, Pfeffer und öppe en Drittel vom gribne Chäs inere Schüssle. Güüss die Mischig über s Gratin. Lueg, dass alles schön verteilt isch.
  6. Überbache: Verteil de reschtlichi Chäs obenuf. Jetzt ab in Ofe demit! S Ganze bruucht öppe 30 bis 40 Minute. De Chäs sött goldbruun si und d Herdöpfel weich (mach de Test mit em Messer).

Variante für jede Gschmack

S Grundrezept isch super, aber mängisch wott mer chli Abwechslig. Das Federkohlgratin lat sich wunderbar apasse. Hier sind es paar Ideä, wie du s Rezept chasch abwandle:

Low Carb Variante:
Wänn du Kohlehydrat wöttsch spare, lahsch d Herdöpfel eifach weg oder tuschisch sie gäge Bluemechohl Röschen us. De Bluemechohl passt gschmacklich hervorragend und het dütlich weniger Stärchi.

Die deftigi Variante:
Für alli, wo s gern chli chräftiger händ, chasch näb em Speck au no grauchti Wurscht (wie e Saucisson) in Schiibe schniide und mitbache. S Raucharoma zieht dur s ganze Gratin und git en urchige Gschmack.

Vegan:
Ja, au das gaht! Ersetz de Rahm dur Soja-Cuisine oder Hafer-Rahm. Bim Chäs gits hüt gueti vegani Alternative, oder du machsch e Mischig us Hefeflocke und gmahlne Mandle oder Cashews, wo du obenuf streuisch. Das git au e knusprigi Chruschte.

Tipps, damit au d Chind zuelanged

Mer känneds: «Wäh, Grienzeug!» Federkohl hät bi Chind nöd immer de beschti Ruef. Aber mit em Gratin häsch gueti Charte. De Trick liit im Chäs und de Herdöpfel. Wänn de Chohl guet versteckt isch zwüsched de Herdöpfelschiibe und de Rahmsauce, fallt er weniger als «böses Gmües» uf. En wiitere Tipp isch, de Federkohl nach em Blanchiere würkli fiii z schniide. Wänn d Stückli chli sind, müend d Chind weniger chaue und de Gschmack verteilt sich besser, statt dass mer uf en riesige Batze Chohl biisst.

Zudem chasch du s Gricht au als «Winter-Chips-Gratin» verchaufe – schliesslich sind Kale-Chips ja mittlerweile en beliebte Snack. Wänn d Chruschte obe schön knusprig isch, langed au di Chliine lieber zue.

Hüfig gstellti Frage (FAQ)

Chan ich de Federkohlstiel mitässe?

Im Prinzip ja, er isch nöd giftig. Aber er isch sehr faserig und hart, und er bruucht vill länger zum gar werde als d Blätter. Für es feins Gratin empfehled mir dringend, de Strunk und di dicke Blattrippe wegzschniide oder abzriisse. Du chasch d Stiel aber ufbehalte und für en Gmüesbouillon uschoche.

Chan ich gfrorene Federkohl neh?

Absolut. Wänn es schnell gah muess oder grad kein frische Kohl im Lade isch, isch tüüfgchüehlte Federkohl e super Alternative. Er isch meistens scho rüstet und blanchiert. Lah en eifach uftaue und druck s Wasser guet us, bevor en i d Pfanne tuesch. Suscht wird s Gratin z wässrig.

Was passt als Biilag dezue?

Da s Gratin mit de Herdöpfel und em Chäs scho sehr nahrhaft isch, bruuchts nöd zwingend e Biilag. Es isch es vollwertigs «Znacht». Aber wänn du wöttsch, passt en knackige Nüsslisalat mit Ei und Croutons hervorragend dezue, um chli Frische i s Menü z bringe. Wer Fleisch vermisst, chan e chliini Buurebratwurst oder Cipollata dezue serviere.

Wie lang isch s Gratin haltbar?

Räschte chasch problemlos im Chüelschrank für 2 bis 3 Tag ufbewahre. Ufwärme gaht am beschte i de Pfanne mit chli Wasser und Deckel oder eifach nomal churz in Ofe. I de Mikrowelle gaht natürlich au, aber dänn verlüürt de Chäs sini Knusprigkeit.

Isch Federkohl nur im Winter erhältlich?

Klassisch isch er es Wintergmües (Saison ca. Oktober bis März). Dank moderne Abaumethode und Import findt mer en hüt zwar mängisch au früener oder länger, aber am beschte (und am günschtigschte) isch er i de chalte Mönet us heimischem Abau.

Tipps für de perfekti Iichauf

Zum Abschluss no chliini Hilfestellig, wänn du vor em Gmüesregal stahsch. Guete Federkohl erkennsch a de Farb und a de Konsistenz. D Blätter sölled tüüfgrüen (oder je nach Sorte violett) si und knackig usgseh. Wänn d Ränder scho gälb worde sind oder d Blätter schlapp abehanged, denn isch er nüme frisch. Nimm de Kohl am beschte in d Hand: Er sött sich prall aafühle und bim Bige fascht chli «chire» (knacke).

Wänn du d Möglichkeit häsch, chauf de Federkohl uf em Wuchemärt oder direkt bim Buur im Hoflade. Döt isch er meistens ersch churz vorhär gérntet worde und hät no di volli Ladig Vitamin und Gschmack. Zudem unterschtützisch so di lokali Landwirtschaft, was bi so eme urchige Schwiizer Gricht ja eigentlich Ehresach isch. Viel Spass bim Nachechoche und «En Guete»!